Koniec darmowych praktyk dla uczniów i studentów. Mogą dostać choćby 2 tys. zł

12 godzin temu

Koniec darmowych praktyk i staży coraz bliżej. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce wprowadzić obowiązkowe wynagrodzenie dla uczniów, studentów i stażystów. Nowe przepisy mogą zagwarantować choćby ok. 2 tys. zł miesięcznie oraz ograniczyć nadużycia pracodawców.

Pensja za praktyki i staże

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od dłuższego czasu pracuje nad przepisami, które mają ułatwić – szczególnie młodym ludziom – start na rynku pracy.

Już od stycznia 2026 roku weszło w życie prawo dotyczące umów zlecenia, które do tej pory były wygodne dla pracodawców, ponieważ nie wiązały ich z pracownikami na lata oraz pozwalały ograniczyć koszty związane z podatkami. Teraz MRPiPS wydało komunikat o kolejnych zmianach w warunkach pracy.

Koniec z darmową pracą stażystów

Resort poinformował, iż przygotował projekt ustawy, który ma całkowicie zakazać bezpłatnych praktyk i staży. Dokument niedługo trafi do konsultacji społecznych, a następnie przejdzie dalszą ścieżkę legislacyjną. Niewykluczone, iż jeszcze w tej kadencji Sejmu nowe przepisy zostaną wprowadzone w życie.

Potrzeba zmian narastała od lat. Portal naTemat.pl już ponad dekadę temu opisywał przypadek, kiedy to staż w Kancelarii Premiera, czyli jak rząd psuje rynek pracy: 2 miesiące, 40 godzin w tygodniu, za darmo – pokazywał absurd, w którym choćby najważniejsze instytucje państwowe korzystały z darmowej pracy młodych ludzi. Dziś ten model ma wreszcie odejść do historii.

Ministerstwo chce, aby wszelkiego rodzaju staże i praktyki zawodowe (np. w trakcie studiów, ale również w technikach i szkołach zawodowych) zawsze były płatne.

Wynagrodzenie i warunki pracy stażysty

Resort planuje także określić dokładne wytyczne dotyczące wynagrodzenia – ma ono wynosić co najmniej 35 proc. przeciętnego wynagrodzenia. W obecnych warunkach oznaczałoby to około 2 tys. złotych netto miesięcznie dla stażysty lub praktykanta.

Przepisy przewidują również maksymalny czas trwania stażu – do 6 miesięcy – oraz prawo do dni wolnych. Ma to ograniczyć nadużycia pracodawców, którzy traktują stażystów i praktykantów jak tanią siłę roboczą.

Bałagan w dotychczasowych przepisach

Obecnie osoby dorosłe, a także studenci i uczniowie odbywający praktyki i staże, podlegają ustawie o praktykach absolwenckich z 17 lipca 2009 r. Wiele kwestii nie zostało jednak w niej uwzględnionych. Część przepisów znajduje się w innych aktach prawnych, ale wciąż brakuje spójnych i jasnych regulacji.

Rząd chce, aby wszystkie praktyki były organizowane jako płatne, ponieważ młode osoby często wykonują realną pracę, za którą wynagrodzenie otrzymuje ktoś inny. przez cały czas nie ma też jednolitych zasad organizacji praktyk – zajmują się tym uczelnie, urzędy pracy lub bezpośrednio firmy.

MRPiPS zależy na tym, aby młodzi ludzie, którzy po raz pierwszy mają kontakt z praktycznym wymiarem zawodu, mogli otrzymywać wynagrodzenie za swoją pracę. Takie doświadczenie ma być ważnym punktem odniesienia w ich życiu zawodowym, a nie tylko okresem nauki bez wynagrodzenia.

Zmiana pokoleniowa na rynku pracy

Zmiany w ustawach idą w parze z rewolucją obyczajową. Coraz częściej słychać, iż gen Z obrywa za brak ambicji w pracy, wolą spokój od awansów – ale to właśnie młodzi pracownicy głośno mówią, iż nie zgadzają się na harówkę bez wynagrodzenia i nie chcą powtarzać błędów poprzednich pokoleń. W szerszym ujęciu, miało być jak zawsze, ale zetki powiedziały nie i wybrały Lazy Girl Job, czyli pracę, która nie wykańcza i daje przestrzeń na życie prywatne. Propozycja ministerstwa wpisuje się w te oczekiwania – młodzi chcą pracować, ale na uczciwych warunkach.

Nie dziwi więc, iż od lat wraca pytanie: pokolenie Z i kolejne – czy naprawdę młodzież jest roszczeniowa i leniwa? Eksperci coraz częściej zaznaczają, iż młodzi ludzie nie są ani jednym, ani drugim – po prostu zauważają absurdy, z którymi poprzednie pokolenia się godziły. Bezpłatne praktyki były jednym z nich.

Słowa minister pracy

"Zdobywanie doświadczenia zawodowego poprzez staże może być i jest cennym sposobem rozwijania swoich kompetencji i umiejętności. Niezmiennie jednak – o ile jest to praca, to powinna wiązać się z godnym wynagrodzeniem. Jakim? O tym możemy dyskutować, ale stanowisko Ministerstwa Pracy w odniesieniu do każdej pracy jest takie samo. o ile jest praca, to powinna być płaca" – komentowała prace swojego resortu ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Pierwsze wzmianki o projekcie pojawiły się w mediach już jesienią 2025 roku. Teraz gotowy projekt rozpoczął drogę legislacyjną. Oby nowe przepisy udało się wprowadzić w życie jak najszybciej.

Warto pamiętać, iż zmiany dotyczące rynku pracy szczególnie mocno wpłyną na rodziny, w których każdy dodatkowy dochód ma znaczenie. Osoby samodzielnie wychowujące dzieci, łączące naukę dziecka z pracą lub poszukujące pierwszego zatrudnienia, powinny sprawdzić także świadczenia dla samotnie wychowujących dziecko – zasiłki, dodatki, ulgi, które wraz z nowymi przepisami o płatnych stażach mogą realnie poprawić sytuację finansową młodych rodzin.